मुक्तांगण

गेल्या आठवड्यापासून सोशल मीडियावर अचानक अफगाण महिलांचे अतिशय सुंदर सुंदर पोशाखात फोटो झळकू लागले. काही जुन्या काळचे गटागटाने काढलेले फोटो, काही सणावरांचे तर काही आत्ता वर्तमानातील महिलांचे. हे सगळे फोटो त्यांच्या आजवरच्या संस्कृतीची ओळख सांगणारे, पारंपरिक पोशाख परिधान केलेले आहेत. हे रंगीबेरंगी हसरे फोटो पाहून आनंद व्यक्त करावा वाटला पण या हसऱ्या फोटोंमागे कुठलीशी वेदना डोकावते आहे हे त्यावरील आठवडाभर trending होत गेलेल्या हॅशटॅगवरून लक्षात आले. हा hashtag होता #DontTouchMyCloths.  अशा विचित्र अर्थाचा hashtag का? त्याच्या कारणांचा शोध लावण्याचा प्रयत्न केला आणि पुन्हा एकदा.. माझ्याचसारख्या, माझ्याच युगात ह्याचं धर्तीवर एकाच काळात जन्म घेऊनही वेगवेगळ्या प्रांताचा आणि संस्कृतीचा भाग असल्याने आम्हाला जगाव्या लागणाऱ्या वेगवेगळ्या विरोधाभासी आयुष्याचे अप्रूप वाटत गेले..आणि तेथील 'ति'च्यासाठी अनुकंपा दाटून आली.  तीन वर्षांपूर्वी पुन्हा सत्ता काबीज केल्यापासून, तालिबानने स्त्रियांच्या स्वातंत्र्यावर - शिक्षणापासून ते नोकरीपर्यंत, तर त्यांच्या कपड्यांपासून ते त्यांच्या दैनंदिन हालचाली...

डोळ्यात हरवल्या माझ्या पेंगुळल्या साऱ्या रात्री  स्पर्शातुन उठते काहूर पोचण्यास गात्री गात्री  श्वासात कोरल्या गेल्या व्याकूळ मनाच्या गाठी  आठवता गहिवर येतो त्या धुंद क्षणांच्या भेटी  ही ओढ अनामिक दाटे मोहरून येते काया  देहात असा दरवळतो तू मोहक अत्तर फाया  का नाव तुझे घेताना ओथंबुन श्रावण येतो  सावळा मेघ भिरभिरतो देहावरती कोसळतो  हे सौख्य असे नात्याचे की नुसते आभासाचे  मी भान हरपुनी आहे की बघते स्वप्न सुखाचे  पोचल्या कश्या ना हाका का साद न पडली कानी  मी व्याकुळ आहे इकडे का तुझ्या न आले ध्यानी  ©रश्मी पदवाड मदनकर विधाता वृत्त

 गालगागा*4 मी व्यथांचे गीत गाते अन जरा हासून घेते काळजाची जखम शिवते अन जरा हासून घेते ज्या उन्हाने जाळले ते घेतले झोळीत माझ्या लपवते दररोज चटके अन जरा हासून घेते भेटलेल्या माणसांचे चेहरे खोटे निघाले मुखवटा बघते जगाचा अन् जरा हासून घेते सारखे आरोप करतो हा जमाना का कळेना वागते निर्ढावलेली अन जरा हासून घेते नाचते, ना लाजते मी बाळगत नाही तमा ही वागते स्वच्छंदी ऐसी अन् जरा हासून घेते या जगाशी भांडते अन जिंकते काही हवे‌ ते चिडवते मी प्राक्तनाला  अन् जरा हासून घेते

  फुलाच्या तनाशी धुके दाटले   कशी पाकळी ही दिसे साजरी  पिसे लागले सावळ्याचे तिला  जडाली अशी प्रीत भुंग्यावरी  सुगंधी असा स्पर्श देहावरी  नव्याने पुन्हा वेचते, लाजते अश्या स्निग्ध वेळी नसे भानही  तिचे अंग धुंदीत नादावते  कहरतो जरा श्र्वास गंंधाळतो तमोधुंद काया तशी थरथरे चढे कैफ सारा नशा लाघवी  तिच्या तप्त देही भरे कापरे सरी पावसाच्या उरी झेलते झिरपते मनाशी जरा ओलही तसा डळमळे देठही साजरा  फुलाला पडे लाजरे स्वप्नही  बिलगतो जसा चुंबतो देह तो तिची पाकळी दरवळे मोहवे नव्या यौवनाची नशा आगळी निसटत्या क्षणा ओंजळी साठवे तिला साहवेना पिडा वैभवी निरंतर छळे वेड ते लावते  पुन्हा भेटण्याला किती आसुसे तिचा रंग कोमेजुनी सांगते ©रश्मी पदवाड मदनकर

  महेंद्रसिंग धोनीचा 'कॅण्डी क्रश' खेळतानाचा व्हिडीओ गेल्या आठवड्यात व्हायरल झाला आणि तासाभरात कॅण्डी क्रशचे ऍप्लिकेशन 30 लाख लोकांनी डाउनलोड केल्याची बातमी पसरली. बघता बघता बातमीचीही बातमी झाली आणि सोशल मीडियाचे सगळे प्लॅटफॉर्म धोनीच्या फोटो, व्हिडिओ आणि बातम्यांनी ओसंडून वाहू लागले. त्यानंतर उलट सुलट चर्चाही रंगल्या. काहींच्या मते धोनी विमान सफरीच्या फावल्या वेळेत कँडी क्रश खेळताना कॅमेरात कैद होणं हा निव्वळ योगायोग होता आणि त्याची ही नैसर्गिक आवड लोकांना आवडली; तर काहींच्या मते ही हेतुपुरस्सर केलेली कँडी क्रश ॲपची जाहिरात होती आणि त्यासाठी सगळं वातावरण प्लॅन केलं गेलं होतं. विषय धोनीचं कँडी क्रश खेळणं हे सहज होतं की हेतुपुरस्सर हा नाहीच आहे, विषय खरंतर त्या पलीकडचा आणि जरा गंभीर असा आहे. धोनी त्याच्या फावल्या वेळात खेळतो म्हणून तासाभरात ३० लाख लोकांनी एखादा गेम डाऊनलोड करून घेणं हा आकडाच जरा अचंबित करणारा आहे. एखाद्या सेलिब्रिटीच्या वागण्याचा, आवडीनिवडीचा संपूर्ण समाजावर केवढा मोठा प्रभाव असतो ह्याचे हे जिवंत उदाहरण. ह्याची जाणीव आणि त्याबाबतची आवश्यक संवेदनशीलता किती सेलिब...

  उन्हाचा दाह शांतवते, जराशी रात्र झाल्यावर जिवाची काहिली होते, सुखाची रात्र झाल्यावर सुन्या रानात पेटवले, उगवत्या आठवांचे तृण तनाला भार सोसेना, मनाची रात्र झाल्यावर शहारा आजही येतो, तुझे का, नाव आल्यावर क्षणाचा गंधही छळतो उराशी, रात्र झाल्यावर मुक्याने का सहावे रे, तुझ्या कढ वेदनेचे मी बळे मग कंठही फुटतो, मलाही रात्र झाल्यावर जगाची का करू चिंता, असे काळीज जखमी हे घराला आग लावी ते, दिसाची रात्र झाल्यावर रश्मी पदवाड मदनकर

अमेरिकेत एक पंधरा वर्षाचा मुलगा होता, एका दुकानातून चोरी करताना पकडला गेला. त्याला पकडल्यावर त्याने रक्षकांपासून पळून जाण्याचा प्रयत्न केला तेव्हा दुकानातील एक कपाटही तुटले. न्यायाधीशांनी गुन्हा ऐकला आणि मुलाला विचारले, "तू खरोखरच ब्रेड आणि चीजचे पॅकेट चोरले आहेस का?" मुलाने खाली पाहिले आणि उत्तर दिले - होय. न्यायाधीश :- का? मुलगा :- मला गरज होती. न्यायाधीश :- विकत घेतले असते. मुलगा :- पैसे नव्हते. न्यायाधीश :- घरच्यांकडून घ्यायला हवे होते. मुलगा :- घरात फक्त आई आहे. आजारी आणि बेरोजगार, तिच्यासाठीच ब्रेड आणि चीज चोरले होते. न्यायाधीश :- तू काही काम करत नाहीस? मुलगा :- कारवॉश मध्ये करायचो. मी माझ्या आईची काळजी घेण्यासाठी एक दिवस सुट्टी घेतली होती, म्हणून मला काढून टाकण्यात आले. न्यायाधीश :-  कोणाकडे मदत मागितली का? मुलगा :- सकाळपासून घर सोडले होते, जवळपास पन्नास लोकांकडे गेलो, शेवटी हे पाऊल उचलले. युक्तिवाद संपला, न्यायाधीश निर्णय सुनावू लागतात, चोरी आणि विशेषत: भाकरीची चोरी हा अत्यंत लज्जास्पद गुन्हा आहे आणि या गुन्ह्याला आपण सगळेच जबाबदार आहोत. "कोर्टातील प्रत्येकजण... ...