मुक्तांगण

सख्या तू येतोस ... तुझे सळसळणारे चैतन्य शिंपत फिरतोस उत्साहाच्या चंदेरी सुमनांची पखरण करतोस मनमोकळे हसतो ... जीव गुंतवत रमतो अन मन भरण्या आत निघून जातो जातांना तुझ्या येण्याच्या सगळ्या खुणा वेचून नेतोस तुझ्या असण्याच्या खुणा मात्र तिथेच सांडून जातोस तुझ्या असण्यात माझ्या गुंतण्याच्या खुणा लपत नाहीत आणि ... तू येऊन गेल्याचा अंदाजही लोकांचा मग चुकत नाही. 

माझ्या क्षितिजात चंद्राची शीतल काया तेवत असते अंगणात चंदनफुलांचा शिंपावा  गार गंधित वाऱ्याची झुळूक तुला स्पर्शाला हवी असते म्हणून तू  दुपारचे उन्ह अंगभर लपेटून रात्री भेटायला येतोस मला तू पौर्णिमा म्हणतोस उन्हात कोरड्या करपून गेलेल्या तुझ्या भावनांना माझ्या ओलाव्याची उब हवी असते तुझा हात हाती घेते पदराची सावली तुझ्या डोक्यावर धरते तू शांत होत हळव्या कुशीत विसावतो मला तू माया म्हणतोस... तुझे बाळबोध उमाळे कुशीत रिचवताना माझ्या मातृत्वाचा पान्हा फूटतो तू तुझे उदरभरण करून घेतोस तृप्तीची ढेकर देऊन कुशीतच गाढ झोपी जातो..... तू मला पूर्णा संबोधतो... पुन्हा उजाडतं... तुला उडायचं असतं दूर गगनात तुझ्या स्वप्नांचं क्षितिज गाठायचं असतं तुझ्या पंखांवर मी माझं आभाळ धरते झेप घेऊन थकलास कि तुला विश्रांतीला पंखांखाली ओंजळही सरकवते तू मला धारिणी म्हणतोस.... जगणं-जागवणं, रुजवणं - निभावणं. तुला देत राहते अखंड  ... तुझे तप्त उन्ह मनभर गोंदून रापल्या जीवाचा दाह सोसून कोंडून घेते आत वरवरच्या कायेवर चंदनाचा लेप देते... शृंगार करते रात्री तुझ्या गरजेची शीतलता दिवसभर पेरत जाते.  मला तू स्वरू...

प्रजासत्ताक दिन जवळ आलाय. १९५० पासून देशात अधिकार आणि कर्तव्य याशिवाय स्वातंत्र्य या विषयांवर प्रचंड उहापोह होत आलाय. अनेक आंदोलनं, संघर्ष उलथापालथी याच काही कारणास्तव घडत गेले.. संपूर्ण स्वातंत्र्य हि अजूनही एक कल्पनाच वाटते. स्वातंत्र्याची संकल्पना स्पष्ट झाली तर इतर अनेक प्रश्नांना आपोआप वाचा फुटू शकेल पण स्वातंत्र्य म्हणजे नेमकं काय या प्रश्नाचे उत्तर कधीच स्पष्ट देता आलेले नाही. आपलं आत-बाहेर असलेलं अमर्याद अस्तित्व आणि ते मुक्तपणे स्वीकारण्याची अन तसेच वागण्याची आपली ताकद म्हणजे खरे स्वातंत्र्य असे माझे स्पष्टच मत आहे.  व्यक्तिस्वातंत्र्याचा विषय पुढे आला म्हणून स्वातंत्र्य म्हणजे नेमकं काय असा प्रश्न पडला. सहज शब्दकोश उचलून बघितला. स्वतंत्रता, स्वयंशासन, स्वयंपूर्णता, आत्मनिर्भरता, मुक्तता, सोडवणूक, खुलेपणा, स्वैरता, मुभा, सूट... बाप रे बाप! एकूण २५-३० शब्द ह्या एकाच शब्दाला ‘पर्यायी’ म्हणून दिलेले आहेत. स्त्रियांच्या दृष्टीने पाहायला गेले कि यातला कुठला शब्द तिच्या अनुषंगाने चपखल बसतो हे व्यक्तिसापेक्ष असू शकेल कदाचित प्रतिनिधिकहि असू शकेल. सामाजिक चौकटीच्या...